INTERVIEW MET DOMENICA GHIDEI BIIDU

Domenica-05Domenica-02Domenica-03Domenica-04Domenica-01

 

Domenica-06

Over de interviews

Verandering. Je kunt er een minder beladen woord aan geven: ontwikkeling, of groei. Maar zelf vind ik verandering precies de lading dekken. En uit ervaring – als coach, maar ook als mens – weet ik hoe complex verandering kan zijn (en hoe boeiend, ook.)

In een serie gesprekken bekijk ik het begrip vanuit verschillende invalshoeken. Ik spreek met mensen die al dan niet noodgedwongen een verandering hebben doorgemaakt, of die er een bijzondere mening over hebben. Het zijn mensen die ik bewonder, om de open blik die ze hebben en die ik dankbaar ben, omdat ze de tijd hebben genomen met mij te filosoferen.

 

‘Wie ik op mijn vijftiende was, ben ik nog.’

Van Domenica weet ik dat ze parttime collegelid is bij het College voor de Rechten van de Mens en interim directeur van De Vrolijkheid, een stichting die kunstprojecten doet met en voor kinderen en jongeren in asielzoekerscentra. Dat ze bovendien in meerdere besturen plaatsneemt. Ze is een succesvolle vrouw, druk en ambitieus. Ik ben benieuwd wat ze me over verandering zal kunnen vertellen.

Als ze binnenkomt en me een hand geeft, voel ik me bij haar thuis, Domenica straalt warmte en openheid uit. Meestal stuur ik het gesprek meteen op het onderwerp verandering, maar bij haar gebeurt iets anders. Zij heeft een vol leven van veranderende omstandigheden achter de rug en het einde is nog lang niet in zicht (‘Ik ben nog jong, Muriel’). Wat zij vertelt, maakt mij stil. Ik luister en noteer.

Domenica: ’Een man vertelde me eens dat hij naar Dresden wilde varen. Nabij Boedapest liep zijn boot vast. “Toen zijn we in Boedapest gebleven,” zei hij. Ik zou daar niet voor gekozen hebben. Als je naar Praag wilt, en het lukt niet met de boot, dan zoek je toch een andere manier? De trein, de fiets, een auto? Al moet ik honderd omwegen, als ik ergens heen wil, dan kom ik daar ook. De weg is het belangrijkst, maar het doel wil ik ook bereiken.

‘Mijn jeugd in Eritrea in Oost-Afrika was redelijk onbezorgd. Toen daar de oorlog uitbrak, was ik elf. Op mijn vijftiende – ik zat toen op kostschool bij de nonnen – heb ik besloten om samen met een paar vriendinnen via Sudan naar Europa te vluchten. Dat was een paar dagen na de dood van mijn vader. Daarna ben ik naar Italië gegaan omdat mijn moeder daar woonde, maar daar kon ik geen asiel krijgen.’
‘Waarom mocht je niet bij je moeder blijven?’
‘In Italië konden toen alleen Europese vluchtelingen asiel krijgen. Daarom ben ik doorgereisd en zo ben ik in het hoogste noorden van Nederland terechtgekomen. Ik mocht Nederlands leren, maar het aantal lesuren was zo laag, een ochtend in de week, en het was er zo stil, dat ik dacht: ik ga hier dood.

‘Zo kom je op je vijftiende in een vreemd land, in vreemde omstandigheden en een vreemde taal. Maar er zijn altijd mensen, overal, die verbinding zoeken, openstaan voor andere mensen en jou willen helpen. Ik ben op zoek gegaan naar mogelijkheden. Ging zingen in een kerkkoor en ben later vrijwilligerswerk gaan doen voor de kerk. Zo leerde ik al snel mensen kennen. Ik ben naar Amsterdam verhuisd want ik zag wel dat ik daar meer kansen zou hebben. Ik mocht om te beginnen 350 uur taallessen gaan volgen.’
‘Hoe oud was je toen?’
‘Zeventien.’

Of het komt omdat ik net terug ben van vakantie, of omdat ik zwaar onder de indruk ben van deze vrouw, weet ik niet, maar ik heb geen vragen paraat. De bed-, bad- en brooddiscussie bepaalt momenteel het nieuws en ik zit hier met een vluchtelinge te praten die het meegemaakt heeft. Een meisje van 15 dat zonder ouders zo’n oversteek maakt, in een vliegtuig weliswaar, hoe kan dat? Ik denk aan mijn dochter van 16, die laatst voor het eerst naar Bevrijdingspop is gegaan, met de trein, en dat al spannend vond.

Domenica vertelt over de jaren die volgen. Ze zet in korte tijd een aantal stappen: ze vindt haar draai in Amsterdam, trouwt, krijgt een dochter en gaat weer scheiden. Ze gaat rechten studeren bij de VU en wordt parttime tolk.
’Hoe oud was je toen?’, vraag ik.
‘Tweeëntwintig.’
‘Wat een leven, Domenica,’ zeg ik. ‘Jij moet wel heel moedig zijn.’
Domenica lacht. ‘Valt mee hoor. Ik heb pakketjes dapperheid tot mijn beschikking. Maar ik heb ook wel eens gebeden, in moeilijke tijden: laat deze beker alsjeblieft aan mij voorbij gaan.’
‘Dat kan ik me voorstellen. En druk ben je ook.’

‘Mensen vragen me voor van alles en dat vind ik ook erg leuk, dus ik zeg niet zo snel ergens nee op. Sommige vraagstukken komen telkens terug en het lijkt alsof wezenlijke veranderingen die op dit moment nodig zijn in de samenleving niet van de grond komen. De multiculturele samenleving brengt grote uitdagingen en verantwoordelijkheden met zich mee. Maar ook veel mogelijkheden en dynamiek. Dit complexe en gelaagde gegeven vraagt van ons allen een aanpak van inclusie. Dat geldt voor zowel de mensen die aan de macht zijn (groot en klein) als voor de instanties. Ik voel me daar ook verantwoordelijk voor. Maar ik ben ook moe. Ik zou het ook fijn vinden om een breiwinkel te beginnen. Of Ayurvedische massages te geven.’

We praten over Ayurveda, de hindoeïstische gezondheidsleer uit India, die ‘kennis of wetenschap van het leven’ betekent. We praten over meditatie en yoga, die duidelijk in de mode zijn, waar ik over oordeel, maar zij juist in openheid en verwondering naar kijkt; over onderwijs en de bijlessen die ik geef en over een goed boek over rekenproblemen dat ze me aanraadt. Ik ga dit gesprek straks uit als een rijker mens, in alle opzichten. Dan zie ik dat we niet zoveel tijd meer hebben en ga ik terug naar het onderwerp: verandering.

Ik vraag aan Domenica of ze iemand anders is dan dat meisje van vijftien dat haar land ontvluchtte. ‘Ik denk het niet,’ zegt ze. ‘Mijn kijk op het leven is door ervaringen aangescherpt, maar wie ik ben is eigenlijk altijd hetzelfde gebleven. Of en hoe mensen veranderen hangt veel af van wie ze in wezen zijn, hun kijk op de wereld, van sociale factoren, opvoeding enzovoort: die kleuren de verandering of staan haar in de weg. Wat gewoon is, of zelfs iets om trots op te zijn, is niet iets wat je makkelijk verandert, zelfs niet als je dat zou willen.
Wie ik op mijn vijftiende was, ben ik nog. Ik heb vrijwel dezelfde waarden; mijn normen veranderen afhankelijk van mijn ervaringen en omstandigheden. Vrouwen helpen elkaar, sowieso zorg je voor elkaar. Mensen zoeken verbinding. Je pakt dingen aan.’

‘Het zou mij niet verbazen als die praktijk voor Ayurvedische massages er komt,’ zeg ik.
Ze lacht, en dan moet ze zich haasten naar de volgende afspraak. Bij de uitgang draait ze zich om:
‘Kijk even op de site van Stichting de Vrolijkheid. Misschien zijn er mensen die je zou willen ontmoeten. Laat me maar weten. Verbinding, weet je wel!’

Klik hier om de site van De Vrolijkheid te bezoeken

Klik op de foto’s om ze groot te zien

Vul onderaan op de pagina je e-mailadres in om op de hoogte te blijven van nieuwe posts

 

Leave a Comment